Porucznik Jamnik

Elastyczność umysłu, to cecha mówiąca w jakim stopniu kategoryzacja w percepcji jest sztywna lub elastyczna. Ale od czego fizycznie mogłaby ona zależeć? Przyszła mi do głowy ciekawa analogia między współczynnikami w sztucznych sieciach neuronowych i działaniem neuroprzekaźników. Jeśli nie wiesz, na czym polega działanie sieci neuronowych, to polecam poniższy filmik oraz mój wpis o architekturze pandemonium . "Elastyczność poznawcza" sieci neuronowej zależy od dwóch parametrów: współczynników wag poszczególnych połączeń (weights - w) i progów aktywacji (biases - b). Chodzi o to, że aktywacja danego neuronu zależy od sumy sygnałów aktywacji z poszczególnych połączeń. Jednak nie wszystkie sygnały są tak samo ważne, dlatego nadaje się im wagi. Dla zwiększenia dyskryminacji można również zmienić próg aktywacji danego neuronu. W ten sposób zmieniamy "elastyczność percepcyjną" danego neuronu - "wielkoduszność", z jaką będzie skłonny zaklasyfikować wzór na wejściu...

To jest drugi z kolei wpis nt. zjawiska minimalnego doświadczenia fenomenalnego ("czystej świadomości") na podstawie prac neurofilozofa prof. Thomasa Metzingera. Czy istnieje coś takiego, jak esencja świadomości? Jeśli zanalizujemy świadome doświadczenie i wyodrębnimy jego składowe (Metzinger jest w tym dobry), to które jego cechy są warunkiem koniecznym zaistnienia tego zjawiska? Czy będąc świadomym, trzeba mieć perspektywę pierwszoosobową? Czy będąc świadomym, trzeba mieć jaźń? Czy świadomość musi zawierać jakieś obiekty intencjonalne - myśli, uczucia, qualia sensomotoryczne? W tym wpisie spróbuję przedstawić, czym zjawisko czystej świadomości raczej nie jest, chociaż wydaje się tym być. Na końcu przedstawię wstępnie dwie propozycje, czym wg Metzingera może ono rzeczywiście być. Jak wynika z poprzedniego wpisu, dobrym kierunkiem poszukiwań czystej świadomości jest praktyka medytacji. W poniższym wykładzie Metzinger powołuje się na doświadczenia osób medytujących, które rela...

Inspirując się doświadczeniami ludzi praktykujących medytację oraz tradycjami religijnymi Dalekiego Wschodu, prof. Thomas Metzinger szuka odpowiedzi na pytanie: czym naprawdę jest doświadczenie czystej świadomości ( pure consciousness ), o którym wspominają? Czy w ogóle istnieje coś takiego? Jeśli tak, to w jaki sposób zachodnia neuronauka i filozofia umysłu mogłyby z tego skorzystać? Na czym polega doświadczenie czystej świadomości? Robert Forman w książce The Problem of Pure Consciousness opisuje je jako "czuwającą ale pozbawioną zawartości (nieintencjonalną) świadomość": Nie ma myślenia ani percepcji jakiejkolwiek treści mentalnej lub sensorycznej. Jednak, pomimo zawieszenia treści, osoba doświadczająca wychodzi z tego stanu przekonana, że była przebudzona i w pełni świadoma. Doświadczenie to, nazywane doświadczeniem czystej świadomości, zostało zauważone w prawie każdej tradycji. (...) Zjawisko czystej świadomości może zostać zdefiniowane jako czuwająca ale pozbawiona za...

Wpis o tym, na czym fizycznie mógłby polegać  pomysł Douglasa Hofstadtera, że świadomość to "dziwna pętla" i po co w ogóle wymyślono to pojęcie. ( #14 I am a Strange Loop ) "Dziwna pętla, to nie fizyczny obwód, ale abstrakcyjna pętla, w której w serii etapów tworzących jej cykl, następuje przejście z jednego poziomu abstrakcji (lub struktury) na kolejny, co sprawia wrażenie ruchu wzwyż hierarchii, ale w jakiś dziwny sposób kolejne ruchy "wzwyż" dają początek zamkniętemu cyklowi. To znaczy, mimo że mamy wrażenie, że coraz bardziej oddalamy się od początku, ku własnemu zdumieniu kończymy w tym samym miejscu, w którym zaczęliśmy. W skrócie, dziwna pętla, to paradoksalna, przekraczająca kolejne poziomy pętla sprzężenia zwrotnego." Pomysł świadomości, jako rekurencyjnej pętli, jest alternatywnym wyjaśnieniem zjawiska świadomości, który pozwala nam uniknąć nieskończonego regresu (paradoksu homunkulusa). Ale jak fizycznie w mózgu mogłoby to wyglądać? Mam pewne pr...

Jakże ciekawym zjawiskiem jest dialog wewnętrzny. Wygląda tak, jakby jakiś wewnętrzny mówca opowiadał jakiemuś wewnętrznemu słuchaczowi jakieś rzeczy. Gdyby pomyśleć nad tym, jest to bardzo dziwne, bo jeśli o czymś mówimy, to znaczy, że o tym wiemy, a jeśli wiemy, to po co mamy to sami sobie opowiadać? Moja propozycja wyjaśnienia tej zagadki jest następująca. Wraz z ewolucją języka ewoluowały nasze struktury mózgowe i zdolności poznawcze. Kiedy łapiemy się na dialogu wewnętrznym, w rzeczywistości jesteśmy świadkiem:  - nie-ubierania w słowa informacji, która była już gdzieś w mózgu w jakiejś niewerbalnej formie, tylko - właśnie w tym momencie jesteśmy świadkami produkcji (reprodukcji) jakiejś nowej (lub "używanej") informacji, której najłatwiej właśnie powstać w ten sposób - dzięki rusztowaniu języka.  Na ile produkcja tej informacji jest substrate-neutral ?  Bo teoretycznie informację można pomyśleć też obwodami wzrokowymi ("myślenie obrazami"), ale czy powolność ...

Kontynuacja wpisu I am a Strange Loop W swojej książce "I am a Strange Loop" Douglas Hofstadter proponuje dosyć zgrabną teorię świadomości: świadomość, jako samoreferencyjna pętla, coś jak lustro na przeciwko lustra, albo podłączona do telewizora kamera skierowana na jego ekran.  Jednak, jak mówi Hofstadter, do zaistnienia świadomości - rozumianej jako percepcji świata i samego siebie - nie wystarczy sama samoreferencja, ale potrzebne są jeszcze tzw. symbole - malutkie obwody (np. neuronowe), które stanowią dla systemu wewnętrzną implementację pewnych kategorii i konceptów. Oddaję głos samemu autorowi: "Przejście prowadzące od ogromnej liczby odebranych sygnałów do garstki wyzwalanych symboli, to rodzaj redukcji lejka (funneling process), w którym sygnały wejściowe podlegają reorganizacji, czego skutkiem jest selektywne wyzwalanie dalszych (tj. bardziej „wewnętrznych”) sygnałów, i tak dalej. Ta pałeczka przekazywana przez sztafety sygnałów wytycza coraz węższą ścieżkę w ...

" Pewnego dnia, gdy miałem 16 lub 17 lat, olśniło mnie, że świadomość jest pewnego typu mirażem. To musiał być bardzo szczeg ó lny rodzaj mirażu, ponieważ był to miraż, kt ó ry postrzega sam siebie i sam nie wierzył, że jest jedynie mirażem, ale mimo wszystko - nadal nim był. To wyglądało tak, jakby to śliskie zjawisko nazywane świadomością podniosło samo siebie za własne sznur ó wki, tak jakby powstając z nicości, a później znowu obracało się w nicość za każdym razem, gdy ktoś przygląda mu się uważniej. " Podoba mi się pomysł Douglasa Hofstadtera opisany w jego książce I am a Strange Loop : świadomość, jako rekurencyjna pętla, samoreferencyjne zjawisko, jak lustro naprzeciwko lustra albo podłączona do telewizora kamera, skierowana na jego ekran. Być może jest to sposób na eksmisję "wewnętrznego obserwatora" i uniknięcie nieskończonego regresu -  problemów znanych filozofii, od kiedy nauka wyegzorcyzmowała kartezjańskiego ducha. Propozycja Hofstadtera polega na pr...